Skip to main content

Вина и мачнина

Кон претставата „Гидионовиот јазол“ од Џона Адамс, режија Драгана Милошевска-Попова, во изведба на Драмски театар од Скопје, гледана на 31. 5. 2025 година, трае 85 минути, без пауза.

 


Додека се влегува на малата сцена, низ фоајето и една помошна просторија на театарот, деца џагорат како во училиште. На сцена веќе е наставничката, која вознемирено се подготвува да замине додека разменува пораки на мобилниот телефон. На вратата од нејзината училница тропнува мајката на ученикот Гидион. Започнува тежок разговор, кој разоткрива јазлеста приказна за булинг, гнил образовен систем и семејна отуѓеност, кои довеле до самоубиство на петтоодделенецот. Децата се појавуваат уште двапати во претставата:  во првиот дел, играјќи си на школски одмор, и на самиот крај, пеејќи рефрен за невиноста и вината. Двете жени, наставничката и мајката, имаат трауматично соочување што лавира околу истото прашање - кој е виновен?

Ана Митиќ од самиот почеток игра во грч, често отсечно, со повторливи движења, со стегнато лице што прикрива длабока вознемиреност. Таквата импостација не се менува. Исклучок е скриениот плач в пазуви, при крајот. Нејзината Хедер е стереотипна американска наставничка, хиперкоректна по гест и говор, наместена и вештачки воздржана за да се заштити од обвинение дека е виновна за несреќата.

Билјана Драгиќевиќ Пројковска ја игра мајката без емоционални изливи, сосема контролирано, по малку и цинично. Траумата поради загубата на синот кај неа е скриена длабоко внатре. Игра лик на универзитетска професорка по книжевност, која вината ја наоѓа во непросветеноста на наставниците и во крутиот систем што ги убива оние што не сакаат да се вкалапат. Интелектуално супериорна, Корин на Билјана Драгиќевиќ Пројковска тешко признава дека била лоша мајка. Играјќи со беспрекорна доследност, Билјана Драгиќевиќ Пројковска остварува длабоко осмислена улога.

Тензијата во претставата расте, главно, вербално, со текстот. Режијата на Драгана Милошевска Попова нема силни мизансценски решенија. Сценографијата е без авторски потпис: реалистично доловена училница, излишно илустративна со клупи, ѕидни весници и постери, шкафче, книги, регистри... Ученичките проекти - скулптури со јазол и нож - остануваат бледи симболи.

Мачнината во оваа претстава се гради без крупни потези. Во публиката некој, сепак, плаче.

Иван Додовски, 1. 6. 2025

Фото: ДТС 2025

Comments

Post a Comment

Popular posts from this blog

Живот, моќ, ништост

Кон претставата „Макбет“ од Вилијам Шекспир, режија – Иштван К. Сабо, во изведба на Народниот театар од Битола, премиера гледана на 14. 11. 2025 година   Во Битолскиот народен театар се игра „Макбет“ како симболично истражување на ништоста што владее со човечкиот живот. Режисерот Иштван К. Сабо бега од експлицитни референци во обид да долови универзална смисла. Шкотска, која е гроб кај Шекспир, овде не е всидрена во денешни контексти . На задниот ѕид од сцената се менуваат слики и снимки од бубачки што лазат, чаши, черепи, разрушени градови... Се спушта и се крева решетка од прозорци што во сцената со вратарот ќе стане капија на замок. Пред оваа галерија на симболи, сценографот Валентин Светозарев исцртува ентериер со едноставни дрвени клупи, кои се преместуваат за мизансценски ситуации: од кралска трпеза до гробница. По мали шини, навнатре и пак назад се движат големи, странични, готски пиластри, а над нив масивно висат кровни греди, кои на крајот – симболично и очекувано – ќе се...
Post a Comment
Повеќе »

Дом без излез

Кон претставата „Бегалка“ од Васил Иљоски, адаптација и режија - Дамјан Димовски, во изведба на Народ ниот театар „Антон Панов“ од Струмица , гледана на 24 јули 2026 година во рамките на Битолско културно лето „Битфест“, трае 80 минути. Изведбата на „Бегалка“ од Васил Иљоски на 1 мај 1949 година се смета за официјален почеток на работата на Струмичкиот театар. Втор пат драмата била играна во 1970 година. По педесет и пет години овој важен текст на македонскиот драмски канон повторно се поставува на струмичката сцена. Овојпат младиот режисер Дамјан Димовски не прави археолошка реконструкција на класичната структура на битовата драма, туку ја расклопува. Од неа го вади јадрото што може да има современ одек. Т екстот е драстично скратен , вториот дел е целосно отстранет. Кај Иљоски, бегството на богатата Ленче за сиромавиот Бошко , спротивно на волјата од татко ѝ , е чин на кршење на патријархалната и класната норма , но последователното помирување го обновува поредокот. Во пос...
Post a Comment
Повеќе »

За татковината и против неа

Кон претставата „ Кориолан “ од Вилијам Шекспир, адаптација и режија – Џон Блондел , во изведба на Народниот театар од Битола, премиера на 1 5 . 7 . 202 6 година , во рамките на „Охридско лето“ Само осумдесет минути. Црвен квадрат. Неколку метални столчиња. Сведено на стих. На суштината. Така може да се резимира претставата „Кориолан“ од Вилијам Шекспир на Битолскиот театар, во адаптација и режија на Џон Блондел, која беше премиерно изведена во рамките на програмата на „Охридско лето“. Американскиот режисер не ја гради оваа доцна трагедија на Шекспир како политички спектакл во стереотипен балкански контекст (како што несреќно направи Ралф Фајнс со филмската верзија од 2011 година). Уште помалку, пак, сака музејск и да ги реконстру ира политичките хирови на древниот Рим. Нема локализаци и, п репознатливи домашни политичари , директни глобални паралели. Овој „Кориолан“ не е критика на класен судир меѓу богатата елита и изгладнетите плебејци во ерата на глобалниот капитализам (иако ...
Post a Comment
Повеќе »